Dlaczego jeść płatki gryczane?

Lubisz płatki zbożowe i kaszę gryczaną? Koniecznie spróbuj płatków gryczanych! Nie przepadasz za gryczaną kaszą? To świetnie nie składa – płatki mają smak, który łatwiej polubić, a na dodatek są pełne wartości odżywczych! Oto płatki gryczane – godna konkurencja dla klasycznej owsianki.

Historia gryki zaczyna się wiele setek lat przed naszą erą. Gryka potrzebuje specjalnych warunków, dlatego nie jest tak popularna jak inne zboża. Co ciekawe, polskie uprawy to światowa czołówka pod względem wielkości produkcji – w 2010 roku w Polsce zebraliśmy około 75 tysięcy ton gryki, co dało nam piąte miejsce, a przed nami znalazły się Chiny, Rosja, Ukraina i Stany Zjednoczone. Jeszcze w latach 30. uprawy gryki w Polsce zajmowały około 130 tysięcy hektarów, w 2013 roku było to 70 tysięcy hektarów.

Gryka jest zaliczana do zbóż (z punktu towaroznawczego), ale biologicznie należy do rodziny rdestowatych – to znaczy, że bliżej jej do szczawiu i rabarbaru niż do pszenicy lub owsa. Gryka należy do grupy zbóż rzekomych.

PŁATKI GRYCZANE – JAK TO SIĘ ROBI?

Owoce gryki to niewielkie ziarenka, a raczej orzeszki. Po zebraniu trzeba je uprażyć i wyłuskać. Tak powstaje gotowy produkt – kasza gryczana. O tym, jak kasza gryczana wpływa na zdrowie i nastrój – przeczytasz na naszym blogu. Jeśli chcemy uzyskać płatki gryczane, idziemy dalej. Ziarenka kaszy trzeba spłaszczyć na grubość do 4 milimetrów. W ten sposób otrzymujemy płatki, dość twarde, choć nie tak twarde jak płatki owsiane lub żytnie.

Jest jeszcze inny sposób na płatki gryczane. Do mąki gryczanej, czyli zmienionej gryki dodaje się sól, otręby oraz słodzik – cukier, syrop lub słód jęczmienny. Czasem kompozycja jest wzbogacana witaminami. Upieczoną masę trzeba połamać na małe kawałki. Takie płatki gryczane przypominają te kukurydziane.

CO SIEDZI W GRYCE – WŁAŚCIWOŚCI PŁATKÓW GRYCZANYCH

Płatki gryczane nie są szczególnie bogate w białko – mają około 10 gramów protein na 100 gramów. Tym, co jest w nich szczególne, to bardzo dobrze zbilansowany skład aminokwasów. Wśród nich na uwagę zasługuje proteina, która wspiera przyswajanie witaminy B1 – to ważne dla działania układu nerwowego i mózgu. Gryka ma za to mało prolamin – są to aminokwasy, które często są powodem nietolerancji pokarmowych. Gryka jest naturalnie bezglutenowa i w związku z tym polecana osobom chorym na celiakię.

Płatki gryczane w składzie mają przede wszystkim węglowodany, nawet do 80 gramów. Większość z tego, a właściwie niemal połowa składu płatków gryczanych, to skrobia. W płatkach z niepalonej gryki znajduje się przede wszystkim skrobia oporna, której organizm nie przyswaja w jelicie cienkim – jest fermentowana w jelicie grubym i w ten sposób przyczynia się do wzrostu liczby dobrych bakterii.

Wśród innych składników płatków gryczanych warto zwrócić uwagę na witaminy z grupy B oraz witaminę E. Płatki gryczane mają w składzie magnez, żelazo i cynk, podobnie jak inne płatki, jednak ich szczególną cechą jest solidna dawka polifenoli, przede wszystkim rutyny, które działają przeciwzapalnie i wykazują korzystny wpływ na ciśnienie tętnicze krwi oraz naczynia krwionośne. Istnieją przesłanki, że gryka, w tym płatki gryczane, może być traktowana jako element profilaktyki przeciwnowotworowej.

PŁATKI GRYCZANE NA ODCHUDZANIE

Dbasz o sylwetkę? Płatki gryczane na pewno pomogą w diecie odchudzającej. Płatki gryczane bez gotowania mają mniej niż 400 kalorii, zawierają też sporo błonnika. Ich zaletą jest niska zawartość tłuszczów. Płatki gryczane mogą stać się więc skutecznym wsparciem diety odchudzającej – są zdrowe i dietetyczne!

PŁATKI GRYCZANE – JAK TO UGRYŹĆ?

Płatki gryczane są pożywne i smaczne – mają przyjemny, delikatnie orzechowy smak. Można je szybko i łatwo ugotować na wodzie, mleku lub napoju roślinnym. Płatki gryczane nie wymagają jednak gotowania, wystarczy zalać je płynem i namoczyć. Są smaczne też na surowo, śmiało można dodawać je do jogurtu, domowych mieszanek muesli, a także zdrowych, warzywnych i owocowych koktajli.

Płatki gryczane sprawdzają się też w wypiekach – dzięki lekkiej konsystencji polecane są jako dodatek do domowego pieczywa, ciast i ciasteczek, a także pankejków, omletów i naleśników. Trochę zmielonych płatków poprawi strukturę pszennego chleba.

Płatki gryczane pod wieloma względami wyróżniają się wśród płatków zbożowych. To ciekawy produkt – warty sprawdzenia i włączenia do diety.

Źródła:

• Joanna Harasym, Gryka jako źródło substancji organicznych i związków mineralnych, 2009,
• Beata Borkowska, Anna Robaszewska, Zastosowanie ziarna gryki w różnych gałęziach przemysłu, 2012,
• Krystyna Zarzecka, Marek Gugała, Iwona Mystkowska, Wartość odżywcza i możliwości wykorzystania gryki, 2014,
• Bohdan Achremowicz, Tadeusz Haber, Joanna Kaszuba, Czesław Puchalski, Rafał Wiśniewski, Płatki zbożowe – Ocena porównawcza. Część I. Porównanie składu chemicznego i mineralnego, 2016,
• Agata Pavlinec, Płatki gryczane – właściwości, skład i wykorzystanie płatków gryczanych, 2020.