Czy jadłeś już dziś ryż?

Ryż to król kuchni azjatyckiej. Jest podstawowym składnikiem diety dla niemal połowy świata! Ryż jest ważnym elementem kultury w krajach azjatyckich. Ich mieszkańcy witają się słowami: „Czy jadłeś już dziś ryż?”. Ryż to świetny zamiennik swojskich ziemniaków i kaszy oraz wartościowy składnik diety.

Tradycja uprawy ryżu ma kilka tysięcy lat. Najwięcej ryżu uprawia się i zjada w Azji – przede wszystkim w Chinach, Indonezji oraz Indiach. W Chinach ryż jest symbolem życia i bogactwa, a pozostawienie choćby ziarenka na talerzu uchodzi za wielki nietakt wobec gospodarzy.

Najbardziej popularny jest biały ryż, ale istnieje wiele odmian, które różnią się od siebie kolorem, kształtem, smakiem, wartością odżywczą i właściwościami.

RYŻ – ZDROWY I UNIWERSALNY

Zacznijmy jednak od tego, dlaczego warto jeść ryż. Ryż jest bogatym źródłem składników odżywczych, przede wszystkim węglowodanów, ale zawiera także białko, tłuszcze, składniki mineralne, witaminy z grupy B oraz błonnik. Ryż jest lekkostrawny – ten rodzaj zboża jest wyjątkowo dobrze przyswajalny. To produkt naturalnie bezglutenowy, idealny także dla osób z dolegliwościami układu pokarmowego.

Ryż polecany jest sportowcom, ponieważ stanowi świetne źródło energii. Poza tym ryż to produkt bardzo uniwersalny, który dobrze komponuje się z wieloma dodatkami. Można wykorzystać go w wytrawnych i słodkich przepisach.

Sprawdź wybór ryżów w Chili24!

KRÓTKI, DŁUGI, ŚREDNI – JAKI RYŻ WYBRAĆ?

Ryż możemy podzielić ze względu na długość ziarenek. Ryż krótkoziarnisty ma ziarna długości około 5 milimetrów. Tego rodzaju ryż zawiera substancje, dzięki którym dobrze się skleja. Ryż krótkoziarnisty można wykorzystać do przygotowania sushi, paelli oraz risotto. Bardzo dobrze nadaje się do jedzenia pałeczkami.

Ryż średnioziarnisty ma ziarenka o około 6 milimetrach długości. Sprawdza się jako składnik risott i deserów. Ryż długoziarnisty ma wąskie ziarenka o długości około 7 milimetrów. Ryż długoziarnisty dodajemy do potraw tradycyjnych, ale można wykorzystać go również w bardziej egzotycznych przepisach.

PRZEWODNIK PO RODZAJACH RYŻU

Ryż występuje w setkach odmian – sprawdzamy te najbardziej popularne, dostępne w Polsce.

Ryż arborio rozpoznamy po lekko okrągłych ziarenkach. Ta włoska odmiana ryżu ma dużą zawartość skrobi, dlatego jest dość kleista. Ryż arborio często jest podstawą tradycyjnego, włoskiego risotto. Ze względu na kleistość świetnie sprawdza się jako składnik deserów. Charakterystyczny kształt sprawia, że ziarenka ryżu arborio dobrze wchłaniają smak i aromat przypraw.

Ryż basmati to indyjska odmiana ryżu. Jest lekkostrawny, sypki i aromatyczny oraz ma orzechowy posmak. Ryż basmati pasuje do dań kuchni indyjskiej, między innymi pilawu. Sypkie i długie ziarenka bardzo ładnie prezentują się na talerzu, na przykład w połączeniu z owocami morza, mięsem drobiowym i rybami.

Ryż biały to najbardziej znany rodzaj ryżu. Ma delikatny, słodkawy smak, jest lekkostrawny oraz bardzo uniwersalny. W kuchni możemy wykorzystać go na przykład w gołąbkach, zupie pomidorowej lub podać jako dodatek do dania głównego. Biały ryż może być bazą do przygotowania deserów. Białe ziarenka pozbawione są warstwy zewnętrznej, przez co tracą sporo wartości odżywczych, jednak dzięki temu skraca się czas ich gotowania – wystarczy 10 do 15 minut.

Ryż biały – uniwersalny wybór na każda okazję.

Ryż brązowy to z kolei najmniej przetworzony rodzaj ryżu. W łusce nieoczyszczonych ziarenek znajduje się najwięcej wartości – witaminy z grupy B, witamina E, białko, żelazo, potas oraz inne składniki mineralne. Ryż brązowy jest szczególnie bogaty w błonnik. Ziarenka brązowego ryżu mają ciemny kolor i orzechowy smak. To wartościowy składnik dań obiadowych, który dobrze komponuje się z rybami i warzywami. Brązowy ryż można dodawać do sałatek oraz farszów. Trzeba gotować go dłużej niż biały ryż – co najmniej 30 minut.

Ryż mniej przetworzony – sprawdź ryż brązowy i czerwony.

Ryż czarny jest wyjątkowym gatunkiem. We wcześniejszych wiekach w Chinach mógł jeść go tylko cesarz. Czarny kolor ziarenek świadczy o bogactwie przeciwutleniaczy, a dokładniej antocyjanów. Gotowanie czarnego ryżu trwa około 40 minut – warto pamiętać, że barwnik zawarty w ziarenkach intensywnie barwi. Składniki dodane do czarnego ryżu podczas gotowania nabierają purpurowej barwy. Czarny ryż szczególnie dobrze odnajduje się w sałatkach i egzotycznych potrawach, jest idealnym dodatkiem do owoców morza i mięsa, przede wszystkim kaczki.

Ryż czarny, czyli wykwintny i oryginalny sposób na ryż.

Ryż czerwony ma podobne właściwości jak brązowy, jednak łupina jego ziarenek ma czerwony kolor. Na gotowanie czerwonego ryżu trzeba poświecić nawet do 50 minut. Ma orzechowy zapach i słodkawy smak – zazwyczaj łączy się go z warzywami i drobiem lub dodaje do sałatek.

Ryż dziki ma ciemny kolor oraz wyrazisty smak i aromat. Zwany jest też owsem wodnym. Jest zaliczany do kategorii ryżów, ponieważ przypomina go wyglądem, jednak dziki ryż to nasiona trawy wodnej, pochodzące z Ameryki Północnej, bardzo popularne w diecie Indian. Jest szczególnie bogaty w błonnik, witaminy, minerały oraz przeciwutleniacze. Ryż dziki często jest składnikiem mieszanek, ponieważ szczególnie dobry jest w połączeniu z innymi ryżami. Ten szczególny rodzaj ryżu będzie pasował do sałatek, dań kuchni orientalnej, drobiu, ryb, dziczyzny, owoców morza, a także bardziej egzotycznych potraw – homara i krabów. Ryż dziki trzeba gotować ponad 40 minut.

Garść egzotyki w twojej kuchni – ryż dziki.

Ryż jaśminowy to wyjątkowo wykwintna odmiana ryżu. Jego ziarenka mają śnieżnobiałą barwę oraz przyjemny, kwiatowy aromat, wyczuwalny podczas gotowania. Kiedyś ryż jaśminowy jedli królowie, ale obecnie jest podstawą kuchni tajskiej – nazywa się go również ryżem tajlandzkim. Ryż jaśminowy jest długoziarnisty i sypki. Można wykorzystać go w słodkich potrawach lub łączyć z mięsem i warzywami. Ryż jaśminowy tworzy smaczne kompozycje z mlekiem kokosowym, owocami i bakaliami. Jego gotowanie trwa około 25 minut.

Ryż Shinode, ryż do sushi. to odmiany krótkoziarniste, które charakteryzują się dużą kleistością. Dzięki temu mogą być podstawą do przygotowania sushi, ponieważ łatwo je formować. Kleiste, drobne ziarenka można jednak wykorzystać również w codziennych przepisach.

Domowe sushi? Znajdź odpowiedni ryż w Chili24!

Ryż parboiled to właściwie nie odmiana, ale rodzaj specjalnie przetworzonego ryżu. Dzięki wstępnej obróbce parą wodną, ziarenka zachowują wiele wartości odżywczych, krócej się gotują i nie są kleiste – łączy więc w sobie właściwości ryżu białego i brązowego. Ryż parboiled pasuje do sałatek i zup.

RYŻ – SZTUKA GOTOWANIA

Ugotowanie ryżu wydaje się proste, jednak dzięki kilku prostym wskazówkom ziarenka będą jeszcze smaczniejsze – na przykład kiedy zwykłą wodę do gotowania zamienimy na bulion lub dodamy do niej trochę wina. Ryż można ugotować we wrzątku, zalać zimną wodą, którą dopiero doprowadzamy do wrzenia lub na parze. Przed gotowaniem warto wypłukać ziarenka. Gotowy ryż możemy wstawić do lodówki i przechowywać przez 2 dni.

Ryż to niezwykle uniwersalny produkt – można dodawać go do potraw, podawać do dania głównego lub użyć do zrobienia ciasteczek i innych deserów. Ryż pasuje do prostych i wyrafinowanych potraw. Wypróbuj możliwości, jakie daje ryż!

Mieszanki z ryżem w jednej z ról – skomponuj smaczny posiłek.

Źródła:

• Katarzyna Zarówna, Ryż od starożytności do dziś, 2015.
• Kuchnie świata, Ryż – co warto wiedzieć o jego rodzajach i właściwościach, 2015.
• Anna Jankowiak, Rodzaje ryżu i ich cenne właściwości odżywcze, 2017.
• Odżywianie.info.pl, Rodzaje ryżu – jaki wybrać?, 2017.